Winniki są interesującymi pnączami o atrakcyjnych liściach i owocach.
Zaliczano je kiedyś do rodzaju Vitis (winorośl) a
obecnie włączono do osobnego rodzaju Ampelopsis. Znanych jest 20
gatunków pochodzących z Dalekiego Wschodu i Ameryk, z tego tylko kilka jest
uprawiana w polskich ogrodach.
Winniki w zależności od gatunku dorastają od 2 do 8 m. Wspinają się przy
pomocy wąsów czepnych, owijających się wokół podpór. Mają ładne, najczęściej
klapowane liście oraz niepozorne, zielonkawe obupłciowe kwiaty, które rozwijają
się w lipcu – sierpniu. Znacznie bardziej dekoracyjne są zebrane w grona owoce
– kuliste jagody o średnicy 6 – 8 mm, różnej barwy w zależności od gatunku.
Dojrzewają we wrześniu – październiku. Winniki nie mają specjalnych wymagań i
mogą być uprawiane w każdej przeciętnej glebie. Najlepiej rosną i owocują w
jasnych, ciepłych, osłoniętych miejscach. Nie wymagają specjalnego przycinania.
Gdy rozrosną się nadmiernie, należy przycinać je umiarkowanie wczesną wiosną
(luty – początek marca) lub latem.
Ampelopsis aconitifolia (winnik tojadowaty) -
Pnącze pochodzące z Chin, dorastające do
4-8 m, o ładnych liściach: pojedynczych, głęboko, palczasto, fantazyjnie
powcinanych. W lecie liście są zielone, jesienią barwią się na żółto. Jesienią
ozdobnie wyglądają również owoce. Są drobne, kuliste, żółte, pomarańczowe lub
brunatne, z małymi ciemniejszymi punktami. Winnik tojadowaty jest mało wymagającą, mrozoodporną, odporną na choroby i szkodniki, bujnie rosnącą rośliną.
Nadaje się świetnie do obsadzania ogrodzeń,
podobnie jak winobluszcz pięciolistkowy. Ładnie wygląda też przy altanach,
pergolach i różnych podporach ogrodowych. Doskonale nadaje się do stosowania w zieleni publicznej.
Ampelopsis aconitifolia ‘Seattle’ - odmiana o słabym wzroście, dorastająca do 2-3 m. Młode przyrosty i ogonki liściowe początkowo purpurowe, a następnie różowe. Jesienią liście przebarwiają się intensywnie żółto. Owoce czerwonobrązowe. Pnącze szczególnie przydatne do sadzenia przy altanach, pergolach i różnych podporach ogrodowych. Świetne do jesiennych zestawień barwnych.
Ampelopsis bodinieri (winnik Bodiniera) - Pnącze o średnio silnym wzroście. Liście sztywne, zielone, lekko błyszczące na górnej stronie, pojedyncze (5-10 cm długości i szerokości), grubo ząbkowane, z 3-5 słabo wykształconymi klapami, z czerwonymi ogonkami liściowymi. Podobne do liści platana. Szczególnie przydatne do sadzenia przy altanach, pergolach i różnych podporach ogrodowych.
Ampelopsis glandulosa (syn. Ampelopsis brevipedunculata) winnik zmienny
‘Elegans’ - Bardzo interesujące, pochodzące z Japonii,
słabe pnącze. Dorasta do 2 m. Ma bardzo dekoracyjne liście: ostro klapowane,
trójbarwne - biało-różowo-zielone. Ładnie
wyglądają również różowoczerwone młode pędy, ogonki liściowe i szypułki.
Jesienią ozdobnie wyglądają zmieniające barwę owoce: od biało-niebieskich,
przez purpurowe do fioletoweoniebieskich (turkusowych). Winnik zmienny w ostre
zimy może przemarzać, ale niesłusznie do niedawna był uważany za bardzo
wrażliwy na mróz. W centralnej Polsce zimuje bez specjalnych zabezpieczeń od
kilkunastu lat. Szczególnie przydatnydo sadzenia w małych ogrodach, na
tarasach i tam gdzie dysponujemy bardzo ograniczoną powierzchnią, a z bliska
można zauważyć jego wielobarwne liście i piękne owoce. Lubi miejsca jasne,
ciepłe, osłonięte.
