Rekordziści wśród pnączy
Jacek Borowski
Pnącza wyróżniają się spośród wszystkich innych roślin kilkoma cechami. Najważniejszą dla prawidłowego rozwoju pnącza wydaje się konieczność korzystania z podpór. Po to aby zachować pionowy wzrost rośliny te muszą, wspinać się po innych roślinach, skałach, skarpach, bądź specjalnie dla nich zaprojektowanych i wykonanych konstrukcjach.
Innymi często podkreślanymi i specyficznymi cechami roślin pnących są: długie pędy, szybki wzrost, możliwość osiągania znacznych wysokości.
- Najdłuższe chyba, dochodzące do 300 m pędy wytwarzają pnące palmy z rodzaju Calamus.
- Spośród rosnących w naszym klimacie pnączy najwyżej dorastają winobluszcze i bluszcze. Winobluszcz pięciolistkowy - Parthenocissus quinquefolia wspinający się po wielu budynkach na warszawskim Ursynowie na niektórych z nich sięga dachu dwunastokondygnacyjnego budynku - czyli ponad 35 m. Niezwykle wysoko dorasta również bluszcz pospolity. Na budynkach jego wysokość może sięgać ponad 20 m. Szczególnie dobrze czuje się na ścianach źle izolowanych budynków z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Ściana, która zimą oddaje bardzo dużo ciepła działa jak podgrzewane podłoże. Na takich ścianach bluszcz nie przemarza i wyjątkowo szybko rośnie.
 Ta sama roślina trzy lata później. fot. J. Borowski
|
 Bluszcz pospolity pokrywa ścianę wysokiego budynku z wielkiej płyty. fot. J. Borowski
|
- Winobluszcz pieciolistkowy jest zapewne również innym rekordzistą, może zajmować największą powierzchnię na ścianie. Zmierzony w centrum Warszawy winobluszcz pięciolistkowy - Parthenocissus quinquefolia pokrył ponad 500 m2 ściany. Powierzchnia jego liści wyniosła ponad 2600 m2. Jest to o 1000 m2 więcej niż stuletniego buka i mniej więcej tyle, co siedem lip o średnicy 10 m. Oczywiście tak duża powierzchnia biologicznie czynna oddziałuje stosownie do swojej wielkości.
- Najdłuższe przyrosty roczne wytwarza w naszym klimacie rdest (rdestówka) Auberta - Fallopia aubertii . Może przyrastać w ciągu sezonu wegetacyjnego nawet 7 m. Nieco mniej, bo po około 6 m rocznie mogą przyrastać winorośl właściwa - Vitis vinifera, glicynie - Wisteria sp., czy kokornak wielkolistny Aristolochia macrophylla (Aristolochia durior).
- Prawdopodobnie najstarszymi pnączami w Polsce są bluszcze. Ich wiek może dochodzić do ponad trzystu lat. Często mają, jak na pnącza, niezwykle grube pędy. Przykładem może być choćby bluszcz porastający dąb w miejscowości Stary Kraków, średnica jego
 Bluszcz na murach w Książu. fot. J. Rabsztyn
|
głównego pędu (pnia) wynosi 40 cm. Stare bluszcze i winobluszcze często spotykamy na murach zamków na przykład na zamku w Książu.