Teodor Talowski - interesujące zastosowanie pnączy
Jacek Borowski

Kamienica "Pod Pająkiem" - fot. J.Borowski
|
Twórcy czasu secesji, zafascynowani pierwotnymi formami świata roślinnego, bardzo chętnie wprowadzali rośliny pnące. Ich naturalny pokrój doskonale harmonizował z miękkimi, esowatymi liniami stosowanymi w architekturze tego okresu. Wielu twórców wzorowało się na formach przyrodniczych.

Kanał w murze na pędy pnączy fot. J.Borowski
|
Słynne budowle Gaudiego nawiązywały do form roślinnych. Większość linii była zaokrąglona, budynki miały nieregularne kształty, wprowadzono na ich elewacje pnącza, których pokrój podkreślał naturalność linii architektury.
Idea połączenia świata flory z architekturą przyświecała również polskiemu architektowi Teodorowi Talowskiemu, który wprowadził w życie pomysł "Kamienicy-ogrodu" budując dwie kamienice krakowskie: "Pod Pająkiem" i "Pod Śpiewającą Żabą". Na kunsztownie zdobionej fasadzie poprowadzono pnącza, stanowiące uzupełnienie i dopełnienie elewacji, poprzez wprowadzenie żywego, naturalnego elementu.

Korzeń pnącza - fot. J.Borowski
|
Niektóre nowatorskie konstrukcje Talowskiego przetrwały do obecnych czasów. Najbardziej niezwykła kamienica "Pod Pająkiem" jest obecnie poddawana remontowi. Należy mieć nadzieję, że fasada na której w specjalnych kanałach do dziś można zauważyć resztki bujnych niegdyś pnączy, zostanie nimi ponownie pokryta po renowacji.

Kamienica "Pod Pająkiem" - fot. J.Borowski
|
Niezwykły pomysł Talowskiego, prowadzenia pędów pnączy w ukrytych kanałach, pozwalał na bardzo precyzyjne wykorzystanie roślin pnących w kompozycji całej fasady. Trudne do "spętania", bujne z natury rośliny pojawiały się na elewacji w ściśle określonych i zaprojektowanych miejscach, osiągnięty w ten sposób efekt musiał być niezwykły i zaskakujący. Dowodzi to, nie tylko uznanego kunsztu architekta ale i znajomości zastosowanego przez niego materiału roślinnego. O ile wiem ten oryginalny pomysł nie znalazł naśladowców, niewielu współczesnych architektów może się również pochwalić taką znajomością roślin pnących, czego dowodzą współczesne realizacje.